Eene quaestie van vraag en aanbod - Veenbaas Alle Wytzes en zijn arbeiders in Appelscha

Details

Het is eene quaestie van vraag en aanbod, antwoordde veenbaas Van der Sluis op de vraag hoe in zijn Appelschaster veenderij de hoogte van de arbeiderslonen werd bepaald. Dat de machtspositie van de veenbaas veel sterker was dan die van de arbeider liet hij wijselijk in het midden. Maar hoe verhield de winst van de baas zich eigenlijk tot het loon van de arbeider? Reitze Jonkman analyseert dit aan de hand van twee unieke uitgaafboeken over de jaren 1866-1897 van Alle Wytzes van der Sluis, de belangrijkste vervener in Appelscha. Hij haalt de gravers en kruiers en hun vrouwen en kinderen uit de anonimiteit en stelt aan de hand van het cijfermateriaal een’Quote 30′ op van Appelschaster veengravers.

Waren de slechte levensomstandigheden van de veenwerkers nu Mythe of Werkelijkheid? Waren de veenbazen Weldoeners of Uitbuiters? Op basis van het cijfermateriaal uit de boekhouding, de dagboeken van de verveners en persoonlijke verhalen van betrokkenen, werpt dit boek een nieuw licht op de discussies in onze tijd over de sociale omstandigheden van die tijd.

Reitze Jonkman (Wijnjeterp, 1950) was werkzaam als docent wiskunde en conrector aan het Drachtster Lyceum. De combinatie van interesse in familiegeschiedenis, regionale historie en een cijfermatige aanpak daarvan leidde tot deze publicatie.